ZNAČAJ PROMENA U KASNOM RIMSKOM CARSTVU ZA SOCIOLOŠKO-ISTORIJSKO PROUČAVANJE DETINJSTVA

Apstrakt

Rad se bavi proučavanjem detinjstva u kasnoj rimskoj antici iz istorijsko-sociološke perspektive, polazeći od savremenog uvida da detinjstvo ne predstavlja univerzalnu i prirodnu životnu fazu, već društveno i istorijski oblikovanu kategoriju. Fokus rada je na periodu dubokih društvenih, političkih i moralnih transformacija Rimskog carstva, kada se menjaju porodične strukture, bračni odnosi i obrasci autoriteta, što se neposredno odražava i na položaj dece. Analiziraju se ključne institucije i prakse koje su oblikovale detinjstvo, poput domaćinstva, očinske vlasti, rituala prihvatanja novorođenčadi, kao i odnosa između kontrole, discipline i vaspitanja. Posebna pažnja posvećena je interpretacijama Pola Vena o transformaciji rimskog morala i kontinuitetima između kasnorimskog i ranohrišćanskog shvatanja porodice i detinjstva. Rad ukazuje na ambivalentnost rimskog poimanja deteta – između ranjivosti i instrumentalizacije – i zaključuje da je detinjstvo pouzdan pokazatelj šireg društvenog poretka i režima moći.